Mizo Go Bible

"Ram dang mi in zinga khawsate chu in tan in rama mi reng ang an ni tur a ni a, nangmah i inhmangaih angin i hmangaih tur a ni; nangni pawh Aigupta ramah khan ram dang mi in nih kha: Kei hi LALPA in Pathian ka nih hi." (Leviticus 19:34).

::
Posted: 5 hours 23 min ago
 

Live Chat

Live chat lamah biakpawh theih kan ni e.

NGO/Kohhran leh Tlawmngai Pawl tan WEBSITE PUITLING, Rs 500/- per year-in kan pe thei.
"Rs 500 chiah. No hidden price, just Rs 500!!"

Check offer: http://www.khampathosting.com OR book your domain now: http://shop.khampathosting.com

misual

wateva........
Subscribe to misual feed

Source : Special Report (Facebook) by Vanneihthanga Vanchhawng
(Pic courtesy: zothlifim.com)

Aizawl 25th May : May ni 11, 2013-a Laipuitlang chhiatna thlen chhan bulpui bera ngaih PWD buiding thiah har chhan chu khatih laia PWD Engineer-in-Chief hna chelhtu, Er. Vanlalduhsaka a nih thu hemi chungchang chhuina, Magisterial Inquiry report-ah tarlan a ni. He chhiatna thleng chung-chang chhuitu, Magisterial Inquiry, Aizawl District Bawrhsap. Dr. Franklin Laltinkhuma report-in a tarlan danin, helai hmun-ah hian leikhi hlauhawm tak a awm a ni tih report hi October ni 11, 2012 khan hriat a ni tawh a, he hmun endiktute chuan PWD building chu dah ruah a, thiah vek an rawt nghal laiin, PWD chuan thla 7 liam hnu, April ni 9, 2013 khan he building thiahna order hi a tichhuak chauh a, hetianga order a khawtlai chhanah hian khatih hunlaia PWD E-in-C Vanlalduhsaka chu a mawhphurtu ni-ah a ngai a ni.

PWD EE ( W ) leh SE ( W ) te chuan E-in-C chu CPWD manual anga he building thiat thei chu CE (Building) a nih thu November ni 20, 2012 khan an hriattir a, mahse E-in-C chuan an thurawn anga ti mai lovin, PWD kalphung lo neih tawh anga sorkar phalna an lakkual leh avangin hetiang chhiatna hi a thleng hman a, E-in-C hian CE (Building) hnen atanga November ni 20, 2013-a survey report a hmuh rual hian he building thiat tur hian CE ( B ) hi hriattir nghal ta sela, ni 50 chhung zet sorkar phalna dil hian an khawtlai phah dawn lo niin report chuan a tarlang. E-in-C hian he thil hi a ngaihthah vang hrim hrim lam aiin, hmanhmawh thil (emergency)-a thil tih nghal dan a hriat loh vang niin report chuan a tarlang bawk.

Aizawl District Disaster Management Authority ten an endik hnuah he building hi thiah an rawt a, he building thiahna atan hian PWD-ah chuan lehkha pahnih a kal a, hei hian thiahna order tihchhuah a tikhawtlai a, he lehkha pahnih kal hi ni 4 inkardan lekah E-in-C office hi a thleng a, chu chu E-in-C hian thil thuhmun a ni tih a hre lo niin an tarlang tel bawk.

Hetih rual hian Chief Engineer (Building) chuan CPWD manual angin he building thiah theihna power hi a nei tih a hre lova, hei vang hian sorkar phalna (government approval) a la bawk a, hei hian file kal chhung a ti rei bawk a ni.

He building thiat tur hian April ni 3, 2013 khan auction order tihchhuah a ni a, April ni 8-ah auction niin, C.Lalhmasawna, Saron veng hnenah work order hi April ni 9, 2013 khan pek a ni ta a. A deposit price atan Rs. 3,23,500 ruahman niin, order pek atanga ni 7 chhunga a pawisa deposit tura hriattir a ni.

C.Lalhmasawna hian a hun tawp ni April ni 16 (last date)-ah pawisa hi a deposit chauh a, chuvangin April ni 17 khan ni 15 chhunga building thiat tura tih a ni a. Mahse ruah a sur duh avangin hna a thawk hman lova, ni 15 dang hun pekbelh turin a dil a, a dil ang hian may ni 1, 2013 khan ni 15 hun pek belh a ni a, hemi chhung hian May ni 11 khan he building hi a chim ta a ni.

Magisterial Inquiry report-in a tarlan dan chuan, Geological Expert ten helai hmun an lo zir-chian tawhnaah leimin awm chhan hrang hrang 6 an tarlan zinga 5 chu helai leilung ngheh loh vang leh kawng laih avanga lung khichat a awm vang niin an sawi a, a pakhat chu PWD building chhawng 3 a sang, rit takin a delh vang niin an sawi bawk. Thil dang hi chu siam-that theih lutuk a nih loh avang -in PWD building thiah chu thil pawimawh hmasaah an ngai a, Inquiry pawhin PWD chu helai lei min chhan pakhatah ngaiin, helai hmun hi PWD building awm lo pawhin min thei tho mahse, PWD building chuan chhiatna nasa zawk leh nunna tam tak channa a thlen phah ta niin a tarlang a ni.

Report in a tarlan zel danin Leiminna hmun hi tunhma chuan lung lakna (quarry) a ni thin a, chuvangin leilung nghet tawk lo a awm a, kum 1957 leh 1969 pawh khan a lo min tawh a ni. CPWD manual para 126 chuan emergency thilah chuan sorkar building te thiat thei turin CE ( B ) chu thuneihna a pe a, cheng nuai 15 thleng hman theihna power a pe bawk. Hetianga building thiat tur hian tender emaw auction emaw departmental emaw a hmang thei a, he a power hi CE (B) hian a hre tawk lo niin a tarlang.

Engineer -in-Chief chuan EE ( W ) leh SE ( W ) te thu rawn anga thutlukna (decission) a siam loh avangin November ni 20, 2012-a thiahna order pek theih tur chu April ni 9, 2013-ah thiahna order a ti chhuak thei chauh a ni.

PWD building hi awm lo pawh nise, helai ram hi min thei dinhmunah a ding a, mahse he building hian chhiatna nasa zawk a thlen a ni tin report ah hian tarlan a ni.

Zanin chu a khi vur ve tawh em ang chu maw… :D

Pic source: codeAries

Tho hreh takin khumah ka let ka let a, âr a rawn khuang chiah a, barakhaih ang mai in khumah ka ding ta hluai a. Ârpa ka ngah tehreng nen, chu Ar khuang danglam bik na chu enge?

CHU ÂR CHU: Zing tina khuang thin, tuktina chaw ka pek, ka duat em em, ka ar zinga ka ngainat ber a ni, fa chuam anga ka enkawl, fa tlumber anga ka duat a ni. Tukkhat chu kawhmawhbawlin âr dang a chuk chiam mai a. Chaklo leh naupang zawkte bula awmdanmawi zirtir ka duh avangin ka arpa huaiber bulah chuan ka khung lui ta a. A hlau ngang mai!! A lu thukru in bih ruk a tum a, pakhat zawk lahin dimdawihna tel map lovin a mawng ah tak mai chuan a pet ta lauh lauh mai a. A sualhuai zawk ta na na na chuan a nawp ta nek a, a hnehsawh ngei mai. A râk teng tunga, ar dang hriat ah tlawmzawk nih thu puangzar in a iak ve ta vak vak mai a. Ar dang ho paw’n an lawm vang nihmiang an lo kawkawdak ve noh noh mai bawk a. Khami tuk kha chu kan chhung kan bengchheng ngei mai!! Chuan eng tin zel?

TLÂWMAH A LA: Tlawmzawk nih chu a la na ngang mai!!! Ka’n la chhuak chiah chu, a zum zât mai a, Âr dang bulah pawh awm duh miah lovin, âr la dang lah a ngaihsak tawh hek lo, a sim chiang hle ah ka ngai mai a!!! A tuk khua a lo var a, a khuang ka hre ta hauh lo mai, ka zawng chiam a, ka beidawng der a ni!! Khawi lai ah emaw lo thi palh a nih takin ti in chhung chhungin thenawmte ramah kan zawng luih luih a. A ruang rêng hmuh tur a awm lo a, a thawm lah hriat tur a awm tawh hek lo!!! Pûâl lenga thlangtla an sawi ang vang vang in a reh ta vawng vawng mai a ni.

KA LUNG A LENG: Thla hnih a liam. Tuktin ka tukverh bianga thlawk kai a khuâng âl âl-a min kaitho ziah tu, ka hmel a hmuh apianga thian te tlansan a min pan dat dat thin, ka âw a hriat apianga khuan chak ziah mai, ka Pisa ban hun awm vel a rawn haw ve ziah thin a ni. Mahse, Tunah chuan a awm tawh lo, ka khua a har ta takzet mai!! Ka ngaih em avangin zingah te hian a lo chhâwn mial takin ti in veng mawng lamah te ka zuk khuang ru vel thin a, a chang leh arnu kak ang hian ka kak ve chiam chiam mai thin!! Hmelhriat ten “U Zra kan huan ah a rawn khuang thin, U Zra hi tun lai chu a kâk vak vak zel” ti a an sawi hlau chung chungin, KTP leh YMA a ka OB nihna hre ran in a rukin rei fe chu ka khuang ru ta tang tang a. Mahse, Thla khat a liam a, a ngaihna a awm tawh ngang lo, a tawp nan ti in Chhingaveng nena kan in ri na ah ka ngam tawka ringin, ka va khuang leh hrâm a. Ka âr chu ka mangtha zui ve ta nge nge a.

BARAKHIAH: Ni 22.05.2012 zingkar khuantevik a ni a, tho hreh takin khumah ka let ka let a, ka piancham 25.05….. ka thleng tep a, a lawm nan eng thiltha nge ka tih ang tih ka ngaihtuah lai mek a ni. Âr a rawn khuang ta!! barakhaih ang mai in khumah ka ding ta hluai mai, ar tam tak zinga chu ar khuang berkher chu tu khuâl âr nge ti in hmuh thuai thuai chakin beiseina nen ka buai ta nuaih mai a!!! Kekawrte nen ka zuang thova, khum tlansanin, kawr ha hman lovin, kawmthlang te kawmchar ah ka pit liam phei puat a.

HEIDENRIAL: Barakhaih, kan in tawng ta phut mai!!! A ni, a mah ngei mai kha a ni!! A ni pawh min han hmu thut chu a lawm tih hai rual a ni lo!! A tûka, leî a thai, min rawn pan, a khuang leh ta!! Nunphung a khaihlak zo, ka lâwm luatah ka khuang palh ta!! Ti ta rau rau ti in insumna tel eih lovin thinlung takzetin ka khuang zui ta a, a ni lah a phur sauh sauh, min chhawn ve zel in, kan in khuan chawk ta piap piap mai le!! ka la duhtawk lo, a tih ang chiah mai chuan uar takin lei te chu ka’n thai ve vel a, kan in thai nat hleih hle mai!!! Chu mai a la ni lo, a lâwm ti zual turin ka nihna zawng zawng dahtha in arnu kâk in kan kâk leh ta zat zat mai a!! Kan hlim hle mai. A râu ka chan kha a lak lawh em mai bawk a, a tla tha phian a, mi mitmei pawh ka veng duh ta tingtang ta lo va!!! Chutia ka han in khuan thawl deuh hnu chuan kan in pawm haw ta hnak hnak a. Patling a pumpa zingtiana ti teh kûnga arpa han pawm chu kan boruak hrelo tan chuan a mak ngawt ta ve ang.

FAPA TLANCHHIA: Bible ah fapa tlanbo a awm a, kan chhungkua erawh in fapa tlanchhia kan kawl thung!!! Fapa tlanbo hawng leh chu tlawm takin, inthlahrung dêkin in a lawi leh a, kei ni erawh, tharum thawh chakna thinlung nen a lo hawng mauh mai. Mak tak mai in Sîâk sei tak a rawn hawna, a ruangâm pawh lian sawt a, a khauh tung a, a rit nalh mai bawk a!!! Insual zir hrim hrimin a bibo emaw tih theih rum rum tur a ni!! Chutah, ichhungah a awm rei duh lova, a mah sawisa tu chu cho namen in a cho talo!!! Buaina ral a lian hi a ni ta ber mai, a lo thlen a tangin “thelh ru thelh ru… insualtir su…” tih thawm in a zui a. “Ârnu dang tam tak kan nei a, i duh duh hi bawh lâwr la, i û nen hian chuan insual lul su khai” ka han tih ngial paw’n, phuba phuba ti in a khuang mawlh mawlh mai!!! A ngaihna a awm ta hauh lo, dimdawina tel lova nghaisak a, zaktaka intihmualphona kha a paidai thei ngang lo. Engtin nge ni zel ang? A û hi kan hralh mai loh chuan….

ÂR THUFING: Khawvel a kan awm chhung hian rethei zawk leh harsa zawk te, thiamlo zawk leh diklo zawk pawh an ni thei, hnuaihnung zawk leh chaklo zawk an nih avanga, hnehsawh tak leh hnuaichhiah taka chin lem neilo a kan insawp a kan innawp mai thin hian rah thalo zawk a chhuah fo a. Mi teber tepawh dinchhuah hun nei ve thei, zângkhua bungbut tir tute an ni ve thei tih hriat hi a pawimawh a, Ârpa chanlai ti a lalhrawt hi thil tih chiloh tak a ni tih thu hi min rawn hawn ni ta ber in ka hria!!!

Synod Finance Committee 105-na a a lan danin kum 2012-13 chhunga sum hmuh Pastoral-ah budget Rs.59,67,67,000/- (Nuai sangnga zakua sawm ruk pasarih singruk sangsarih) a ni a, Rs.64,36,59,045/- (Nuai sangruk zali sawmthum paruk singnga sangkua sawmli leh panga) hmuh niin budget hi 107.86% hmuh a ni. Mission budget chu Rs.1,00,50,24,000/- (Nuai singkhat panga singhnih leh sangli) a ni a, Rs.1,15,47,20,510/- (Nuai singkhat sangkhat zanga sawmli pasarih, singhnih zanga leh sawm) hmuh a ni a, budget hi 114.89% hmuh a ni.

(Courtesy: Vanneihthanga Vanchhawng via Special Report)

A vai a budget a khumna ( pahnih belhkhawmin) hi Nuai sangkhat zakua sawmruk panga, singriat sangriat zanga sawmnga leh panga (19,65,88,555) a ni. Vai tawng takin vbc 19 zetin budget hi a khum a ni.

State Economy ve thung (mimawl pakla hisap atangin): 2012-2013 a kan state GSDP chu vbc 8091.86 niin growth rate hi 10.37 (in real terms) niin kan Finance Minister khan a sawi a (Source: Economic Times). Synod in a vai a a sum hmuh hi cheng vbc 170 chuang a la lut a ni. Growth rate ti ve mai i la, budget a khumna ni 11.36 % (approx.) a ni. Hemi kum chhung a kan state budget ve thung chu HETAH hian a en theih a.

Kan kumkhat thawh chhuah nen lo teh khin leh ta i la. Ka data neih chhun kum 2010 leh kum 2011 chhung a kan per capita income chu cheng sing nga leh cheng sawmhnih pakhat a ni (5,00,021). Kan GSDP growth rate atangin pci hi 10.37% in dah pung ta i la. Nikum chhung ah kristian pakhat in cheng sing nga kan lak luh chuan mi nuai riat (nuai hnih dawn hi sakhaw dang bia an awm a 2001 Census projected) chuan vbc sang li (Cr 4000 approx) kan chaw lut tihna a ni ang a. Heta tang hian Synod hnuai (Presbyterian mi leh sa) te han chhut leh i la, kum 2005 ah chuan member nuai 4 chuang zet an awm a (A Study of The Cultural Factors in the Foreign Missions : Thinking of the Mizoram Presbyterian Church ~ Zaichhawna Hlawndo)

Presbyterian member tinin sawm a pakhat lo pe ta i la, vbc za hnih (200 cr approx. a chanve kan tih tawh kha) kan chhung lut thei tihna a ni a. Synod in a lak luh hi vbc 170 (170 cr) chuang a ni a. Vbc 30 tling lo deuh hi chu rinna tlem deuh kei ang te hian lo pe zat zat lo ah chhut ta i la.

Heti zawng hian aw: Heti khawp a rinna a mi chak, ringtu tha kan tam lai hian hleprukna in kan ram min chhaih buai a. Eizawnna hmu lo heti zat kan awm a. Below Poverty Line (BPL) ah 21% (approx) nuai hnih vel in kum khatah (per capita income) cheng singhnih pawh kan pha lo a. Congress NLUP atan chhungkaw 1.2 lakhs in nuai 1282 (dipr) ah nuai 450 vel sem ah ngai i la. Kan neih chhun chhun ang te kan ui lo vin sawm a pakhat ai tam daih pe thei kristian kan va tam si em!

Eng vang a “Lalpa kan ram hi tung ding leh rawh” ti a au a kan tlaivar tak thak thak fo mai le. Missionary 1000 chuang chawm thei hi eng vang a hmasawnna rualkhai lo in min la chenchilh reng mai le! Khawi laiah emaw hi chuan dik lo chu a awm a ni ti rawh u…… Figure hi han en vang vang la, i rilru a buai ve map mai ang.

P.S. Number/ figure hi dik lo a awm palh thei a. A theih ang chin chinah source ka dah tel zel a, a then phei chu keima chhut chawp mai a ni a. Near figure/ approx thei ang ber tur a dah a nih laiin dik lo palh a awm a nih chuan min hrilh hre dawn nia.

Tan lam ka neilo a, thlawp lam pawh ka nei hek lo!!! Tin, Party ka ruihchilh ngailo. He thil erawh ka ruihchilh bur dawn!!! Nimin MNF kawngzawh khan thlawptu a ngah ang bawkin thlawplo tu an tam a, kan Congress unau te ngei pawn an thlawp lo hle a!!!

Amaherawhchu, khawvel nihphungah mi’n lungawilohna a lan tir chuan ngawireng in kan ngaithla a, kan thlir liama an rilru tihnat belh zawngin kan khawsa ngailo. Chu chu Mizo zia, kan nun ah in unauna leh inpumkhatna chhawmnungtu a ni.

Nimin a thil thleng chu enge? Lungawilohna lantir in MNF unau te’n kawng an zawh a, Vunvarpa hnamdang lehnghal, Zoram tana thawh leh tih mumal pawh nei lo, nupui te zara Zorama in bengbel ve rawk chuan, Pathianthu hril a chakvang ni hauh lovin kan Pathianthu chu midang te khak nan a rawn lek chhuak a, a thu lekchhuah ngau ngau a kha kan MNF unau tekhan pawhthler an chak ah ka ngai lo!!! A lek chhuak tu rilru kha pawhthler an chak ni ah ka ngai!!!

Kan Pathianthu in tap techu tahpui a, lawm techu lawmpui turin min tih a; khatiang thu lo ken kha Pathianthu kalhna SUAL LIANTAK a ni zawk a ngem? Bible thu hman sual hi thil hlauhawm tak a ni si a.

Kha Bible chang kha, khawi emawlai Bus Stand a in tar emaw lo ni ta se, kawngzawh hovin an bei kher a ngem? Thil reng reng hian hun leh hmun a nei ngai.

Ngaihtuahna nu tak hi dahtha i la. Party leh Pumpui theihnghilhin, Mizo kan nihna tal paw’n rilru fim i hmang tawh ang u khai. Politics inchirhthehna thu tenau tak tak te hi i thian fai tawh ang u aw…?

Tunlai Mizoram hi a tunlai lo thei hle mai ka ti. Mizoram chhungah chauh kan awm vek thei bik si lova, ram pawn lam a awmte kan zak thei haih haih hle mai. Kan chhut thui lo thei hle niin a lang fo mai.

Saikhumphai khua, Mizoram electoral roll ah pawh vote nei tam tak awmna chu Vaphai khaw mipui ten, an khaw mi zirtirtu in leh biak in tih loh chu an hal chhe vek niin a lang a, a pawiin Mizo thenkhat ten dan leh hrai kan zah loh zia a lang a a pawi tak zet.

Laipuitlangah in rit lutuk, a hnuai lei hnawngin a dawl loh vang niawm tak chu chimin in leh lo nei lo leh nunna chan phah an awm nawk mai, a pawi hle mai. Kalta te thlamuang takin chawl mawlh rawh se! “Thiah tur a tih thiah loh vang,” tih a awm a, tak tak a nih chuan a pawi vawng vawng.

Pu Lalthanhawla (spelled Lal Thanhawla) chu Hindu sakhua biate zingah a socialize a vangin opposition party-in kawngzawhna a nei a ni awm a. Mawi lo an tih chu an auchhuah pui a ni a, dan pawn lam thil a nih loh hmel a, a tha viau zel e. State pawn lam, Mizoram min chawmtute lamah, “Christian extremists..” ti hian chanchinbu leh sawrkar lamah kan than leh hat pawh pawi kan ti lo anih chuan a sual lem lo thei. Kristian kan inti ni miau a, milem biate karah kan hruaitu awm kan duh lo a ni ve mai. “Rights” kan nei ve tlat! Pu Hawla pawh chuan a aiawh sakte hnenah insawifiah a tha viau maithei!

Ramdang mi, India visa leh ILP nei ngei tur a ngaih chuan a “right” hre ve thovin Johana 8:7 thu a tar chhuak a ni awm a. Kutthlak duhna rilru nei kan awm a nih hmel a, a pawi ka ti takzet. India ramah hian kan ngaihdan kan tarchhuak thiang tlat a ni mitinin. Mikhual a nih vangin a tar lo tur a ni chuang hauh lo mai. Midang kutthlak duhna rilru kan neih thin hi kan sim a hun takzetin ka hre ve tlat.

Tlipna: Mizoram mipuite hian ramdangmi keini aia changkang lova kan hriatte hi kan ngaithei vak lo niin ka hmu (ka hmuh dan mai a ni). A nih chuan takam (Chakma) te hi enge kan ngaihdan le? A kum ka hre ta lova, “Mizoram chhungah kum…. ? a awm chin leh an thlahte chu Mizoram citizen ang a ngaih an ni,” ti zawng a ziak kha awm tlatin ka hria a. A awm a nih chuan, an pung chak lutuk hi en chik a ngai viauin ka ring ve tlat. Refugee thin kha tunah chuan ram aiawh pawh kan nei ta zel mai anih hi. Lusei tawng hmang lovah Mizoram a tamber a inchhal ngam a kan siam tak hi le!

Just a thought!

Mizoram tui liak pha nih ve tawh loh chuan chakkhai lam te pawh a harsa ta talh mai. In hriat zawng anih chuan min lo comen sak hram teh u. Internet a ka zawn lah chuan hmuh mai tur a awm tawh si lo.

ka zawhna chu heihi ani e,
Mizo ten sava chang chi hrang hrang Vapual Chang, Vaki chang leh adangte an khim hi a awmzia min hrilh theih chuan ka lawm khawp ang


In chhanna nghaktu
Tebonga
(U)

Chhiatna kan duh em?
I unau nen I indo duh em?
Mahni indo hnam chu an ding chhuak ngailo (Isua) tih hi I pawm lo vem ni?

Hmalam hun kan thlir thiam a kan hmuh thiam chuan, khi zawhna pathum kan chhanna chu ‘aih, aih leh pawm e‘ tih ani ang, chhiata tlukral kan duh loh chuan.

Zo/Zos hnam hi khawnge a tlanbo tawh ang khawvel indo se?

Han dawn teh, Khawvel buaiin min do se, unau keini Zo hnam hi mahni leh mahni intibuai emaw inremlo leh inhaw bawk ila, Mizoram a awmte chu khawi lamah nge an tlan ang? Chhak lamah lah an lut thei awm si lo, Bangladesh lamah lah chuti bawk, tin Assam lamah lah khawvel buai a min do ni bawk si chuan Chinki ti a min ko thintu hnamdang Vai ho in min lo chang reng dawn sia khawnge in tlan ang, aw ngaihtuahna neilo te u???

Chungtiang bawkin Chin, Meitei, Naga, Thadou/Kuki, Zomi/Paite, etc. te pawh khawnge an tlan ang, unau indo bawk si, hnamdangten min do bawk si chuan, aw unau inhai a inhmangaihlo tak te u???

Tlan ngailo tur in unau tranrual leh pumkhat a, mahni ram tihngheh a tih chak mai ani lovem ni?

Kan ram pel ah kawl leh vai ten min hual, hetah unau leh hnam khat kan in sual dawn em ni?

Aw kawl leh vaite u, unau in ngeihlo tak te run hmasa tu ta ta ani? Chu chu kan duh em le?

Aw harh ru, ka mite u.

Zo Hnam Chak leh Tlanbo Ngailo Dan

Ani, mahni rama ngaihngam a awm a, tlan ngailo leh mi run zawhloh va ding reng tur chuan, kan chhenna ram kan tih chak angai ani. Tin, chumi tur chuan unau, Zo hnam kah harh a kan tanruala kan pumkhat a ngai ani!

Zo Hnam leh Ram Chu

Mizo/Lushei hi hnam anilo, Chin hi hnam anilo, Zomi/Paite hi hnam anilo, Kuki/Thadou hi hnam anilo, Meitei hi hnam anilo, Naga hi hnam anilo, chungtiang bawkin Kom te a dang dang te pawh hnam an ni lo. Kan za erawh chuan unau kan ni a, hnam khat kan ni a, chu kan hnam hming chu Zo ani.

Zo tih hi a dik ani, a dik reeng vang chuan Zo hnahthlak kan intih vek hi, inti lote pawh puk (chhinlung/sinlung) atanga chhuak an inti. Meitei erawh kan tawng hnaih zia ah alang, tehkhin nan sam = sam, mit = mit, ha = ya, (buh) lo = lo, kut = khut, sa = sa, ui = hui, pahnih/hnih = ni, thum = hum, mei = mei, tam mai.

Zo hnam, Zo hnahthlak tih hi a dik ani hei hian ati chiang: Chin hnahthlak kan ti ngailo, Mizo/Lusei hnahthlak kan ti ngai lo, Thadou/Kuki hnahthlak kan ti ngai lo bawk a, Zomi/Paite hnahthlak ngai bawk lo. Mahse, Zo hnahthlak erawh kan ti, Zo hnam kan ni.

Chin, Kom, Meitei, Naga, Thadou/Kuki, Zomi/Paite, leh a dangdangte hi hnam an ni lova hlawmchhuak (a hlawm hlawm a, kan pi leh pu te ram neih hmasa (Israel leh an pemna ram) atangtea chhuak an ni zawk. Chuvang chuan, chung hlawmchhuakte (Chin, Mizo, Zomi..) pakhat te te a kan hman/lam bik chuan hlawmchhuak kan ti tur ani (eg. Chin hlawmchhuak, Meitei hlawmchhuak, Mizo/Lushei hlawmchhuak, Naga hlawmchhuak Thadou/Kuki hlawmchhuak, Zomi/Paite hlawmchhuak, etc.), anih loh leh hlawmchhuak tih thlakna kan siam mahna.

Chhakchhuak, Fanai, Haokip, Hauzel, Hrangkhawl, Ralte, Renthlei, Sailo, tih te pawh hi hnam an ni chuang lo, thlah ani zawk, thlahtu hmingte an ni hlawm si a, tehkhin nan Sailo thlah, Hauzel thlah, etc. etc.

Tin duh leh he thlah hi a siam zel theih. Tehkhin nan ka thlah te a hrana ka siam duh chuan HauzelSailo emaw ka tianga, nih loh leh Elsa te ka tia nga, a theih vek. Mahse kei emaw ka thlahte an dang chuang lo ve, Hnam khat kan ni e.

Kan, Zo ram chu kan za vaiin kan hria, India, Burma/Myanmar leh Bangladesh ah, hmanlai a kan pi leh pu ten mawl vang leh kawngtha an neihloh vanga tangrual theilo leh pumkhat theih loh vangin hnamdang ten min thren.

Mizoram, Manipur Nagaland tihte hi Zo ram chanve aia tlem lek ani, chungtiang vel in Bangladesh leh Burma/Myanmar lama mi te pawh. A zavai erawh chuan Zo ram ani, kan ram ani.

A eng a mah lai bik kha Zo ram ani lo, a za vai erawh chu Zo ram, kan ram ani.

Tawng Hrang Hrang

Kan tawng theuh tlema a hran hret hret emaw avangin kan inhaw tur ani lova, kan in thren tur ani bawk lo.

Enteh u, hmana ka Tibetan thrianpan khawiah emaw min hrilh kan hrilh chhawng ang che u.

Tibetan ho hian tunhma chuan an ram chu hming pathumin, an awmna ang zelin Amdo, Khamba leh Lhasa tiin an ko a. Tin, chung pathum te trawngte chu keini ang bawk in tun thleng pawn a hrang vek ani, mahse unau anni tih an in hre vek a, Tibetan an inti vek asin.

Tin, khaw tin trawng tlem tlem in a hrang hret hret a, khaw khat atranga km 5 emaw 10 velah pawh a chang chuan a hrang thei hle, mahse Tibetan an inti vek a, an trangrual in an pumkhat in an hawihhawmin an intranpui tawn hle ani.

Anni atrang tal unaute awm dan I zirchhuak ang u, entawn tlak an ni e. Zo Hnam awm dan tur ani e.

Tanrual leh Pumkhat Dan/Kawng

Unau kan ni, hnamkhat kan ni, Zo hnahthlak/hnam kan ni tih (kan zavai kilhkelh anih loh pon tam tak, a tam zawkin) kan hre em em, mahse kan tanrual a kan pumkhat theihloh na chhan chu a kawng kan hriat lohvang ani.

Mahse hei a akawng a awm ta e, hei le:

Kan lo tranrual a kan pumkhatna turin inhmuhkhawmna kan siam tur ani, khawtin atrang khaw mipui te aiawh a khaw mipui ten an thlan pahnih emaw pathum (duhthusam) threuh Zo hnam inhmuhkhawmna ah chuan lo kal khawm se. Henghi ti rawh se:

1. Chu lo kal khawm te chuan, Zo hnam tih emaw Naga leh Meitei te pawh a huap theih nan, hming pakhat kan inkoh na tur thlangin lungrual vekin titlu/relthlu  se.
(Naga te hi chhinlungchhuak an ni a, an inti ve bawk)
(Meitei ho kan aia thlang tla hmasa fe anni a mahse an bo thuk deuh, tin Hindu a an lal atranga an inleh in an bo thuk leh zual ta, kan trawng hmanah erawh kan hnampui annih zia a lang chiang in, a ti nghet hle.)

2. Tin chu kalkhawmte chuan Hnam pum General Body/Hnam Hruaitu Luberte thlang se, anni chuan, Young Zo/(Hnam hmingthar) Association angin ram enkawl rawh se.

3 a. Tin kalkhawmte chu haw se, chu kan hnam hmingthar nen. Tin khawtina mipui ten an khaw hruaitu tur thlang roh se. Tin, in tinah, yma, yla, ypa, cya, etc hmang toh lovin, chu kan Hnam hming Zo emaw Hnam hmingthar an thlan tar zawk tawh rawh se.

3 b. He khawtin hruaitu te hi, kumtin Hnam kut hma in kalkhawm in General Body/Hnam Hruaitu Luberte thlang thar zel rawh se.

General Body/Hnam Hruaitu Luberte

Hnam Hruaitu Luberte/General Body chuan Hnam chunga indona a awmloh nan dante siam se.

Unau pahnih emaw a aia tam emaw an insual emaw, chuaia na poh a anlo intih chuan, Hlawmchhuak khat (eg. X)amite leh hlawmchhuak khat (W) amite anlo nih chuan , chu hlawmchhuakte pahnih an indo mai tur ani lova, insual te pahnih inkarah thuphachawi tawnna (insual emaw chuan, trantu ni lo mahse an tisual ve ve toh si a) leh inngaihdamna dan chu an hmang zawk tur ani, Hnam khat, unau an ni si a.

Chui erawh ani anga, a awm tawk in chawi tur te chu a thiamlo zawk in a chawi tur ani. A chawi zawh loh chuan, hriatthiamna nen remna siam tur ani.

Chungtiang bawk in thlah khat (eg. d) leh thlah khat (eg. c) inkara a buailoh nan, a insual emaw chu aia intite inkarah thuphachawi tawnna leh inngaihdamna dan a awm tur ani.

Tawpna mahse Intanna

Tichuan, Chin, Kom, Meitei, Naga, Thadou/Kuki, Zomi/Paite, leh a dangdangte chu trangrual in kan lo pumkhat toh anga, chuan Hnam hming Zo emaw a Thar emaw kan lo nei toh bawk dawn nen.

Kan ramah chak tak leh mi run zoh lohin kan awm tawh anga, tichuan kan ram atrang kan tlan chhuah pawh a ngai tawh lovang.

Haw ule, khawtin atrang Zo Hnamte/Hnahthlakte (Chin, Kom, Meitei, Naga, Thadou/Kuki, Zomi/Paite, leh a dangdangte) chu I kal khawm in, I trangrual in I in pumkhat tawh ang u khai.

Khai le, a hun ta e, harh tawh rawh ule!


[pic source: Zomi Daily]

Gullu tih chu a ngial a ngan a leh dawn chuan “rullu” tihna a ni. Tlang/mual “rullu’ nen a in ang tihna a ni mai awm e.“Gullu Mual” hi Tedim subdivision chhung Dimzang khaw bul, Sagaing Division border a om a ni. Pathian in zo hanma min hmangaih em em a, kan ram leilungah hausakna a lo phumru teuh mai a. Chu ram leilung hausakna chu kan finna leh thiamna ten a phak hunah kan chhawr tangkai thei dawn a ni. Gullu mual ah hian Nickel tamtak a om tih hriatchhuah a ni. Nickel bakah lunghlu dang pawh tam tham tak om tura ngaih a ni. Heta Nickel omte hi chi 5 vel a ni awm e. A lei rawng a sen a, in rawng hnawih (colour paints) atan a tha em em. A lei hian Mizoram a lo thleng tawh nghe nghe. Mizorama in bang tamtak gullu lei hmanga hnawih sen a ni.

Tunhma rei tawh tak atangin Gullu lai duh in khawvel ram hrang hrang ten an lo hel tawh thin a ni. Mahse Burma sawrkar in a la phalloh avangin tun thlengin laih a la ni lo. Germany a Dr. Vumson an lehkha a va zirlai pawh khan German ho in Gullu chungchang an lo zawt nasa thei thin hle. Ani chuan a lung a la chang tawk lo e, a lo ti awlsam mai thin. Amaherawhchu tun hnai hian Burma sawrkar leh China company(North Mining Investment Company Ltd.) in laih an tum tat lat mai. Zogam leilung hauhsakna a neitu Zomite rawn miah lova laih tumna hi Zomite chuan dodal zel kan tum. Kan ram leilung hausakna hnamdangin min sawrchhuahsak hi kan phallo a ni. Esau a’n a rochan ai a hralh ang hian zomi ten kan rochan kan ram leilung hauhsakna i hralh lullo ang u.

A thu hrimah China hian Burma hi hmanlai atang tawh in an thuhnuaiah an lo dah thin niin a lang. Diktaka sawi chuan China vang hian Burma chuan harsatna leh buaina tamtak a lo tawk tawh thin a ni. Mitsone Project, Letpataung leh Gas pipeline chungchang buaina te pawh Chinaho inrawlh vang a ni. Burma ramah Chineseho an inrawlh nasa lutuk hi a buaithlak hle. Lai tase environment nasa takin a tichhe dawn a. Chubakah lo neihna tur ram zautak a tichhe tel dawn bawk a ni. Kum 2008 Constitution Act 4 chuan ramchhung thuneihna sang ber mipui kutah a lo pe a ni. Mipui ngaihdan lak hi a pawimawh hle tih a lang. Chuvang hian mipui ten rilru fim tak nen ngaihtuahna kan hman a ngai a ni.

Gullu laih tur chungchangah hian vawi tam tak meeting neih tawh a ni. A laitu tur company an phur em em lai in a ram neitu zomi te hian tunah hrih chuan laih kan rem ti lo a ni. A hlawkna kan tel tur zat leh environment leh ram a tihchhiat dan tur ngaihtuah hian laih hrihloh a la tha a ni. Mahse Burma sorkar leh China Company hian laih an duh avangin zomite thlem lungawi an tum fan a. Zomi lam hian Gullu laih an duhloh thu khawvel hriat ah an puangzar tawh a ni. Burmese, English leh Chinese version te a press release siam a ni tawh. Mahse Burma sawrkar leh China Company hian an tilui tho an gem tih erawh hriat a la ni lo.

Gullu hi zo hnam tan ro a tling a ni. Chuvangin theihtawp chhuah a kan humhim hram hram hi a pawimawh. Gullu ah hian Nickel chauh awm chu nise a laitu tur company hi heti tak hian an phur kher loving. Nickel hi a rate hniam lai in ton khat $15,000 vel a ni a, a rate san lai chuan ton khat $20,000 lai a ni. Gullu a Nickel om zawng zawng hi $ trillion tamtak hu a ni thei dawn a ni. Pathian in Chinese hnam tana a pek chu nise Zogamah dah lovin Beijing bawr velah a dah ngei ang. Chuvangin Gullu hi Pathian in Zo hnam kan dinchhuahna tura natural resource min lo dahsak a ni.

Laipuitlang a chhiatna chungchang ah khan a Victim te (Thiangfal a mite) kha ka lainahnaite an nih avangin thil tamtak famkimlo ka tihte ka han share ang che u.

1. Disaster Management Plan hi fel tak a siam a nitawh a, District level a mawhphurtute ( Langsar zual ) chu hengte hi an ni.

Responsible Officer     - Deputy Commisioner

Incident Commander – Supt. of Police

Deputy IC                     – Addl. DC

Liason Officer             – SDO ( Sadar )

Safety Officer             – SDC, i/c Disaster Mangement

Information & Media Officer – District Information&Public Relation Officer

Operation Section Chief      – Addl. Supenrintendent of Police

2. Heng ka han sawilante hian an tihtur feltak a ruatsa vek an ni.

3. Kan hmuhleh kan hriattheuh ang khan tunhma aichuan SDRF te kan lo nei ta a hma chu kan sawn khawp in ka hria, mahse zawhna a tam khawp mai……..

Zawhna:

Q.1. Aizawl DC hi a la naupang deuh nge a tihtur a hre vak lo a thei em,  DM plan kha a hre ve em aw?

Q.2. Incident Commander ah khan engvanginnge Traffic SP a awm daih theih! Aizawl SP hian by designation in IC a ni tih a in hrelo a mi?

Q.3. Information Centre kha engatinge YMA in an enkawl!? Khawnge Information & Media Officer, enge a tih ve?

Q.4. Ni 13.5.2013 zan a kal zel dan tur relna ah khan CEC member (YMA) te kha an tel ve ngai em ni, Responsible Officer in a hnuai a mite nen an ngaihtuah chi a ni zawk em?

Q.5. Engvanginnge Electronic Media person thenkhat khan Operation neihna hmunah interview an conduct theih, tunge phalna pe, censored an ni em?

Q.6. Incident response system hi chhiatna khatiang a lo thlem khan Tan nghal tur a ni a Command post pawh awmtur a ni, khawnge a awm?

q.5. YMA member te leh Branch hruaitute hian kan duty kan hai lek lek em, kan inrawlh lohna tur thleng thleng kan kal palh em?

Heng zawhna te hi chhan a har vak lo ang, ka hma hun ah hian kan Chhiatna te hi kan la tawng leh ngei ngei dawn a, kan lo inruahmanna hi chu zawm a tha khawp mai.

 

misual.com founder Benjamina chuan tun ni 24 hian nupui a nei dawn a, chuvangin Mizoram lama awm remchang misualdotcommer ho zawng chu kal vek tur a nia aw! Nuam dawn lutuks. Misual style takin ka zu ti huks dawn nia! Misual chhungkua kan nih angin tumah zah leh inthlahrun vel a ngai lo reng reng. Misual vek kan nih hi.

Misuaaaaaalllll dot commmmmmm!

www.allinwap.com
Fakna Bawm

Mizoram-a a thlawna advertisement tarlanna website a ni. Advertisement / News & Events / Information/hmunhma pawimawh, etc mahni duh dana post theih leh awlsam taka mahni mamawh zawn chhuah theihna tur a ni a. Dawr leh advertisement eng pawh a thlawnin, mahni duh hunah, mahni duhdana fakna leh information chi tinreng Thlalak nena dahluh theihna a ni.

Dawr lian ber atanga a te ber, Daily Ads chitin, dawr nei remchang ve lo te leh mimal thil nen lam www.allinwap.com ah hian a leng vek a. Information/news chitin a dah theih bawk. Bungrua leh hmanrua eng chi pawh hralh theihte, mimal, inhlawhna pe theite thlengin a dahluh theih vek a. Tui nei, Lu met thei, motor sil leh siam thei, lung lei tur nei, tuition pe thei, ei in siam thei, computer siam thei, taxi leh lirthei hman tur nei, tour guide ni thei, hotel, hostel, school, sumdawnna chitin reng an leng vek a ni. Fakna Bawm lian a ni e.

Internet mumal tawk lohna hmun pawha hman tur allinwap mobile app (jar) a la awm tel cheu. Mi zawng zawngin duh leh mamawh an neih apiang khawi hmun atang pawha awlsam taka an zawn hmuh theihna tur chu www.allinwap.com hi a ni.

Hmun kilkhawr ber leh khawpui lian bera awmte tan pawh mahni duhna khua bik atana post duh tan pawh www.allinwap.com ah hian post theih a ni. www.allinwap.com ah hian menu 40 chuang awmin sub menu 300 chuang teh meuh a awm a. Thil chitin he site-ah hian dah luh theih niin, mi zawng zawng tana duan, khawi khua tan pawha chhawrna tur awm a ni. Mahni khua leh veng bil tan fakna chitin reng mai ni lovin news leh events pawh dahluh theih a ni bawk.
www.allinwap.com ah hian I dawr, sumdawnna leh mipui hnena puanzar tur I neih tinreng rawn tarlang la. Chu chu mi zawng zawngin an duh leh mamawh hun apiangah khawi hmun atang pawhin an lo en mai dawn a ni.

Mamawh leh zawn duh neite chuan www.allinwap.com ah hian zawn mai tur a ni e.

www.allinwap.com ah hian mahniin Free Ad Post hmanga advertisement leh thlalak dah/post mai theih a ni a. Chutih laiin Registration tihfel a Login hnuah mahni vekin a thlawn vek thovin advertisement leh thlalakte hi dahluh theih a ni. In Register hi a thatna leh tangkaina chu thlalak a dah tam theih a, advertisement, thlalak, etc dahluhte mahnia tihdanglam, belh, tih that, extend, etc theih a ni.

Harsatna nei leh zawh duh neite chuan allinwap@gmail.com or 9436371460 ah zawhfiah theih reng a ni a. Mahnia in post hman lote, a duh leh mamawhte chu an dawr leh tarlan an duhte kan tarlan sak thei reng e.

HMANAH KHA CHUAN:

*********************

“Tunah zawng khang hun te khan mual an liam zo ta…”

HMANAH KHA CHUAN naupang chum biang-buang, ngo piak-puak, vai mitha fa ang mai ka ni thin a te han ti ila in awih awm chuang si lova. Ka tet lai chuan Sap naupang emaw min ti thin te ti ila in awih deuh zawk maithei thung, mahse ka ni lo, Mizo naupang dik tak ka ni a, chumi hnuah Mizo tlangval ka ni leh a tunah hi chuan Mizo pathlawi diktak, pathlawi ah pawh ‘pathlawi-two’ ka ni mek thung. Hmanah khan chuan naupang chu kan lo ni ve tawh ngei thin tak alawm mawle. Sephung te kha kan lai a, kan insik tir thin a, veng chhungah in sa thar an awm chuan an ban khur laihna vungah te khan kekawr mawng hnum hlarh khawp khan kan cheng thin kha a ni a, ‘Gari’ thir kual te kha kan khalh a kan hlimphui ve em em thin kha ania, pipu te kha kan suih a kan uai a nuam kan ti ve thei thin teh zawng anih kha. Tlamngsam buk bawhen te hlei hlei kha nuam kan ti thin. Tunah chuan khang hun te kha mual an liam zo ta a, tunlai naupang chuan hmana kan  naupan lai a kan hlim pui em em thin te kha enge an nih a mik-a-mak pawh an hre ta lo.

HMANAH KHA CHUAN aia upa te kha kan hlau in kan zah em em thin a, an thu te kha kan awih in min tirhna apiangah khan i-he lovin kan kal  mai thin kha a ni a. Aia upa te kha chhan enan kan en lova, an mi tirhna pawh sawi buai chi ah kan ngai lo hrim hrim thin kha a ni a. Kan la rawlthar chhuak chiah lo tih hian kan vengah hian kan rual u deuh sual ve tak mai unau hi an awm thin a. Chawlhni te hian bus fare pawh min pe lo hian Zodin kual ah Ganja chengkhat man (Khang lai kha chuan tola khat cheng khat a ni a, zial 10 vel a chhuak thei) lei turin min tir a,  aia upa te an nih avangin hnial enah kan en lova, ke in kan va kal nal nal thin kha a ni a. Tunah chuan aia upa zahna te, aia upa hlauhna te kha hmuh tur a awm ta lo. Naupang te te pawh thil pawimawh ah pawh han tir dawn ila engemaw hlawh nei lo chuan an tirh hleihtheih tawh loh. Kan hun lai a tawngkam hman chi ah pawh kan ngaih loh, hman zahthlak tak ni a kan ngaih, “Ka peih lo” tih te chu mi hman khum hrehna pakhatmah an nei tawh lo. Tunlai naupang chu han tir ila kan tirh hma kan ngai rum rum zel tawh mai zawng a nih hi.

HMANAH KHA CHUAN thenawm khawveng te kha kan inpawh em em a, kan in len pawh a, thu chhia thu tha kan in hrilh a, dammawh hritlan in kan in kan liam liam a, chawhmeh tuihnai deuh siam chang ten kan in suah liam liam thin kha a ni a. Tunah chuan khang hun te khan mual an liam zo ta. Thenawm khawveng pawh kan in len pawh ngai ta lova, thu chhia thu tha pawh kan in hrilh ngai tawh hek lo. Khawpuiah phei chuan thenawmah tutenge awm tih pawh kan in hre mumal ta lo, chawhmeh in suah tih te chu a hnai tawh lo lutuk. Mahni chhungkaw bil in kan in ti khawm tel tel a, tunhma a kan Mizo nunphunga inthenawm khawvenna kan tih ang chi kha chu thil atthlak leh changkan lohnaah kan ngai tawh mah zawk. Khang hun lai te kha an ngaihawm thin teh e.

HMANAH KHA CHUAN vengchhungah chhiat tawk awm se a rang thei ang ber in tih tur tul tul ti turin thlalai kha kan tlan kawm a, a tul tul kan ti a, lo zawmthaw bik leh lo awlthawng bik nih kha zahthlak kan tin a kan phe vat vat thin a. Zualko kal ngai se a kalna hrehawm leh a hla apiang kha kan inchuh a, thlan laihnaah nise thlan chhunga lut lo bik nih kha kan hlaua, a chuh takte khan kan inchuh thin kha a ni a. Khawhar in  riah nise  vengkhat thlalai khawharin riak rual zawng zawng kha kan in pu lut a, khawhar chhungte puih an ngaihna apiangah kan pui ve thin kha a ni a. Tunah chuan chhiat tawk pawh awm se thalai tamtak chuan muangchangin mithi in lam an pan a, khawtlang hruaitu ten an tirh ngawng ngawng pawh a la ti tha duh mang lo te an tam ta mai. Tunlai hunah chuan zualko kal te a angai ta lo zawk a. Zualko kal te hi la ngai ni ta se lam hla deuah chuan kal tur kan in hmu zo lo fo in a nia ka rin ni. Vawikhat chu kan vengah mithi an awm a, Lunglengah an nau te awm zuk koh a ngai tlat mai a, ka thiante pahnih nen zan dar 1 velah torchlight kengin Lungleng lam pan in Serlui lam atangin kan kal ta a. Serlui kan theng tep tawh tih in kan thianpa pakhat chu a pum a na ta tlat mai a, a kal thei tawh si lova. Kan thianpa pakhat chuan a lo awmpui a, mahni in ka kal ta ringawt mai a, kan la rawlthar chhuak zet zawt chauh a ni bawk a a nuamlo ka ti ve khawp mai.

Thlan laih te pawh hi tunah chuan thlan chhung pawh lut lo chu thu dang, thlan khur takngial pawh hmu lova tlingtla ta mai mai hi tunlaiah chuan an tam ta  mai. Khawhar in riah ni se, a khawhar chhungten an inriak te mutna tur an phiat fai a, an phah sak a chutah zingah mut hmunah thingpui an nla pe zui…a va han zahthlak tak. Kan hun lai, ‘han ti ve ngial ila,’ te kha chuan thil tih ngai zawng zawng kha  kan tih sak a, vawkchaw thlengin kan pek pui in kan chhum sak a, khawhar chhungte an rawn thawh hi chuan mutna kan lo tel fel vek a, thingpui sa ver vawr nen kan lo hmuak thin kha a ni a, mahse khang hun te khan tunah chuan mual an liam zo ta. Engtikah mah hian kir zai an rel tawh dawn si lo.

HMANAH KHA CHUAN kan nu leh pa te khan thu tha tinreng min hrilh a, thil engkim min zirtir thin a. Mizo kan nih ang leh mihring nun phung a thil thiam ngai ang chi zawng zawng te kha min zirtir thin kha a nia. Kei pawh ka nu leh pa khan a hun lai chuan awmpui pahnih te pathum te nei thin mah ila ram hnathawh te, inchhung chet zawng zawng te eirawngbawl atanga buh thlei thengin min zirtira, chu mai a ni lo, puan thui te thlengin min zitir a, hmanraw chihrang hrang haman thlengin min zirtir thin a, heng te hi tun hnu thleng hian ka chhawr tangkai em em a, eirawng bawl ngat phei chu tun thleng hian vengkhat ei rawngbawl thiam a sawi ka nih phah…(te han ti vel ila). Kan hun lai chho ami kha chuan mihring nunphung a thil hriat tur leh thiam tur ang tlangpui hi chu a hmei-a-pa in kan thiam thin a, Mizo kan nihna anga kan nunphung hriat tur te hriat loh leh Mizo kan nih anga thiam tur ang chi thiamlo te kha zahthlakah kan ngai thin  kha a ni a. Tunah chuan thangthar te hian hriat a lawi pawh an nei meuh ta lova, thiam a lawi pawh an nei meuh ta lo. Tamtak hi chuan heng Mizo kan nih anga kan hriat tur chi te, kan thiam tur ang chi te hrelo leh thiam lo nih pawh hi zah nachang an hre tawh meuh lo chu a ni e. Mipa thenkhat chem hman pawh thiamlo sawi tur an tam ta mai, tin hmeichhia pawh buhthlei, puan thui ilo faharn thiamlo puan bih pawh thiam lo zah nachang pawh hre lo an tam tawh mai bawk. Mahni tawng ziak thiam mang lo, Mizo thil hming pawh lam thiam mang lo nih te hi intih changkan nan an hmang tawh zawk emawni a zialo khawp mai. Hetiang anih a mahni hnam zia aia hnamdang zia kan ngaihsan chhung chuan kan hnam hi kan ral tial tial dawn a ni mai.

HMANAH KHA CHUAN ti a tun hma a kan thil chindan tha zawng zawng tun hnua kan chin tak loh te engtik-khawtikah mah kir zai an rel tawh hlei law’ng e, ti a thlir liam mai mai lo hian tuna keini thang leh thar te hian tan la in kan thil hriatloh te, kan thil thiamloh te hi thiam a hriat thar leh tum ila, kan nau te kan tu leh kan fa te hnenah zirtir chhawng zel bawk ila, tin Mizo kan ni a, vawi sawmsarih hmun sawmsarih pawh piang nawn in,  Sap sendang tawng emaw, Korean mengmam ho tawng emaw hlir pawn tawng ila Mizo kan nihna a bo dawn chuang lova, chuvangin Mizo kan nih chuan Mizo kan nih anga kan hriat tur te, kan thiam tur te hi hria in thiam ila tichuan kan hnam hi khawvel hnam dang te tan a belhchhian tlak ah kan siam anga engtikahmah hnam dang hian min chimral lo bawk ang. Mizo kan nih anga kan hriat tur hriatloh te, kan thiam tur thiamloh te hi a zahthlak ngawih ngawih a, heng thil hriatloh hi changkanna a ni lo a changkan lohna a ni zawk tih hi i lo hre thar leh teh ang u khai.

 

BigDaddy Hmahmatea

(R.Lalhmangaiha)

Kulikawn

 

Zu chungchang thu bawk chu han chhunzawm leh ta ila, naupang tualchai rual ka la nih lai khan ka pa khan  heti hian zu hi a sawi mawi thin a. “Ruh nei hlei lo, hrawka tui si hi chu, sim ka tum lo” a ti hulhual mai a ni. A sawi mawi dan leh thil han fak vel dan pawh a lo thiam nameuh mai; chuvangin kei pawh hian ka pa tui tih zawng tawh phawt kha chu tih ve turah ngaiin, ka ti ve nghal zel ta mai a, ka lo chhun fuh fak hle zawng a lo ni.

Ka nu lah khan zu a sa awl lo mai bawk a, rum tawk el awla zufang a sak apiang phei kha chuan, puar nalh khawpin ka hawp bawrh bawrh thin a ni. Chutiang chu tette atanga ka lo chin dan anih tlat avangin, “Zubel bul atanga seilian,” min lo ti tawk pawh an awm ta ve ang; nimahsela thudik lem harsa tak chu a ni na vang vangin ka ngaizam thei tho mai.

Uisa thung erawh hi chu ka thisen hian a ngam ve hlawl loh avangin han ei enah pawh ka en thei lovin, ka ngai lo law law a ni. Chuvangin a tui leh a phak dan pawh ka la hre ve lova, dawt ngaihna pawh ka hre bawk nahek lo. Kum 50 the meuh zu lo in tawh tan erawh hi chuan zankhat thil thu a zu in han sim tak thut mai zet erawh hi chu a awlai lovin, a mi nghawng pawh a na salh salh teh reng mai.

A hlimchhawn lai phei kha chuan ka ra a so a. Mu leh mal pawh nei fumfe lo khawpa ka tal ka tal mai bakah, mit deuh sulha awm chang nei te hian ka la inhre deuh cheu bawk a. Sawi ta zel ila, zu ka in tawh loh hnua ka inlamrel dan leh ka ngaih that loh deuh dan hi chu a mak ang reng khawp mai. Ka hapuite hi an nghing ta deuh vek emaw tiin hlauhthawnna ka neih bakah, lung pawng hi a zing vel chek chuk mai bawk a. Chuvang chuan rilru hahdam hian ka la awm hlei thei meuh rih lo chu a ni.

Ka taksa bung hrang hrang te lah hi a kham deuh them thum in, ka pang khawi lai lai emaw te phei hi chu meiling a han deh hlawk ang mai hian awm chang a nei bawk a. Kangthai kan ang mai hian min ti phu zawkin, a sa vel huai huai mai bawk a ni. Zep thu lah awm hek suh, ka tilmute pawh hi an bichhek zo ta vek emaw ti hian ka kun lap mai bawk a. Chutih nak alai chuan an thenawm pa, a mal a telhawng-pa ang mai a lo chawr ngawk lah hi, tunhma lam anga lo hawkdak ve peih tawh lovin, a nungchang hi a tha hlum dawn mai leh ta nghal a, a mak khawp mai.

Chuvangin, amah Kison Roy Babu (Khasi), hmanlai a Mizoram Sawrkar hna a lo thawh khan, “Ka nau maw, mak hle mai,” tih tawngkam hi a thusawi apianga a telh ve deuh ziah mai pawh kha, ka hriatchhuah phah leh ta hial a ni. Chubakah, tunah chuan keimah ngei pawh hi, “Kaih zangthala pa che che,” an lo tih chu ka lo ni ve ta hian ka inngai deuh ta bawk a ni.

A enga pawh chu lo ni ta sela, Chemtatrawta thawnthu a, “Kaikuang, engatinge a tilah I cheh mai ni?” tia an zawh lai a, Kaikuang tan ngaihna hre ve tawh lo phengin, “A hun ka ti ve hrim hrim,” a ti e tih thu, Pu Lalruaia Zadeng, nuihza siam pawh thiam ve zet mai khan a lo belhchhah tawh ang deuh bawkin, kha leh chen zu lo in chur chur tawhin, ka han sim ve hmiah takna chhan hi chu, “A hun ka ti ve hrim hrim” a ni ber mai.

Ani tak a, zu in mite hian kan hriat tlan theuh angin, han ruih deuh chhelhchhawlh tawh hi chuan pawisak a tlemin, khawvel hi ka ta ber emaw ti a han inchhek deuh hi a awlin, a nuam thei nameuh mai a, mahse ngaihdan lelo leh pawnlang taka han inhampuar duhna mai mai a ni. Chubakah a nawm chhung pawh hi hun rei lo te a la ni leh ta nghal bawk a ni.

Hemi zul zawng hian Arab ho pawhin wine chungchangah thawnthu pakhat an lo zuk nei ve tlat a. An sawi dan chuan, grape thei tiak an phunsawn tirhin tuikang lai a ni kher bawk a, a thang mawh hle mai a; chuvangin Arawn (peacock) an man a, a nghawngah an zai a, tichuan a thi chu tui aiah an hmang ta a ni. Reilote-ah grape kung chu a rawn chawr no ta a, nimahsela tui a la khamkhawp loh cheu avangin Sakeibaknei hrawkah an zai leh a, a thi chu an thil phunah chuan an leih leh ta a. Chutichung pawh chuan a la tawk loh cheu avangin Vawk lian tawk tak an man leh a,  a hrawkah bawk zai lehin grape kung bulah chuan an leih nawn leh ta poh a. Chutah zet erawh chuan grape kung chu a lo puitling ta hluai mai a, grape rah hmin tha leh thlum tui tak tak atangte chuan zu tha elkhen mai te hi an siam chhuak  zur zur ta mai a ni.

Tin, heti hi a ni a, a tobulin a zir bawk a, mi tupawhin, hai deuh chhelhchhawlh khawp a an han intulh hi chuan, Arawn anga mawi leh langsar leh ropui angin an han inngai hmasaber phawt a. Chumi hnuah an han invoh zui zel phei hi chuan an bul hnaiah an duh loh zawng mite lo awm ve te phei kha chu Sakeibaknei iangin an rumthaih duh nghal tawh mai a ni. Chumi hnu leh tawh a, aloaluakchhuak a la hap zui leh hlawp hlawp phei chuan an mizia kha zeldin phak loh khawpin a lo hniam tawh a, a tawpah phei chuan Vawk ang maia tal pawl leh che tawm tawhin, an mahni chetlatna hmunah ngei khan leichhuah hluiin an thusawp nuaih tawh mai nia hriat a ni.

Hetiang hi thil thleng thei anih avangin chaw eitui nan a han lem hlek chingmite lehintih hahdam deuh nana han tauh hmak duh ziah te pawh hian an hriat ve a tul hle in ka hria. Chuti lova, lu lam leh mawng lam pawh hre hrang mang lo khawp a zuin kan duh chhung chu, “Hmelma laka Ostrich sava tlanchhiain a lu chauh lang lova han chawlh zawkna hmun a hmuh hman phawt hi chuan, him ta luaah a inngai a,” an tih ang mai hi kan ni ve dawn a; mahse a him chuang hauh lo a ni.

(Chhunzawm tur…………….)

Tuk khat chu, Sikul tan dar a rik laiin, Ka tihdan pangaiin, ka office ah chumi ni atana Pathian hnena inhlanna leh, a hruaina dila ka lo tawngtai lai chuan, Kan Zirtirtu zinga Devotion incharge-a kan ruat hi a rawn lut a, “Sir, tukin hi I hun tih I hria em?” a rawn ti ta mai a, ka lo hre reng reng si lo. Naupang an zai tan tawh si a, bible ka chuh thuai a, Devotion hall-ah chuan ka va kal ta a.Naupang zai chhung chuan, eng thu ber nge ka sawi ang aw?” tih ka ngaihtuah nasa ta mai a ni. Zai a tawp a, an thu fel ta a. Tuk dang ang lo tak a, chutia sawi tur ka ngaihtuah chhung chuan, Naupang te lam ho chu an lo ninhleiin, an lo bengchheng tan ta hle mai a, chutah thinur takin ka han vin tuar mai chu, an hlau kher mai! Thehmeh ang maiin an reh nghal duak a, che ngam pawh an awm lo a, min en ta thap mai le. Chu thil chuan, Sermon(Naupang zinga sawi chi bik) min rawn pe ta tlat mai a ni.
An tia lawm:- Tumkhat chu, India History a Lal ropui ber tia sawi theih Ashoka the Great kha a khawnbawl upa thenkhat te leh a Sipai tha ho nen Sa pelin an ramchhuak a. A fapa pawh a hruai ve a ni. Ramhnuai ngaw pilril tak an thleng ta maw tihah chuan, Chhum alo inlet ta but but a, Khawpui ri rapthlak tak tak leh Rial rum ri chuan ngawpui chu a nghawr ta dur dur mai a. Thlipui namen lo tak mai chu a lo tleh ta hum hum mai a. Sakawr leh Sai te an phili zo a, tawmhulna rem chang an zawng ta ruai mai a, Thlipui bakah rial tla chu a tawrh hlelhawm kher mai.
Chutih hun laia Khawvela Lal ropui ber mai pakhat, tu Lal mahin an do ngam tawh loh, Ashoka the Great meuh pawh a buai phili ta kher mai. Chutih nak lai chuan, a fapa naupangte chuan, “Ka Pa, Lal ropui tak ini lawm ni, heng thlipui leh rial tla te hi I ti tawp thei lovem ni?” tiin a lo zawt ta khauh bawk si. Lal Ropui Ashoka meuh pawh a hrilh a hai ngei mai. “Ka Fapa, ipa hi Lal ropui tak nimahila, mihring pakhat ve mai tho ka ni a, hetiang Thlipui leh rial tla lakah hi chuan thu ka nei bik lova, ka thunun thei bik lo a ni. Pathian chauhin hetiang hi chu a thunun thei a ni” tiin a chhang e, an ti a ni.
Lal ropui ni pawha an hriat loh, Juda thingtlang khaw Mistiri fapa ve mai Lal Isua erawh kha chu, khatia Damlo chi hrang hrang amah rawn pantu te tihdam theih loh reng nei lova, Ramhuaite hnawtchhuak a, zeng te, mitdel te tidam a, phar te a tih thianghlim a, mitthi te hial a han kaihthawh takah khan, zuitu a lo ngah ta hle mai a ni. Ani lah chuan, an natna tihdam ringawt kha duhtawk lovin, an rilru leh Thlarau natna pawh tihdam a tum tlat si a, thahnem ngai takin a zirtir thin a ni. Mipuiin an chim hneh lutuk vang pawh ani mai thei, a zirtirte nen lawngah chuangin Dilah an awm hlauh a, Vaukamah mipui tam tak maiin Lawng chung atanga a thusawi chu an ngaithla thuap mai a ni.
A duhtawk a sawi hnuah chuan, a zirtirte hnenah chuan, “Dil ral lehlamah sawn I kai ang u” a ti a, a thu chu zawmin kai tumin an inkar phei ta a ni. Lal Isua erawhchu a chau rimtawng ngang aniang chu, a lo muhil nghal ta bawrh bawrh mai a. Chutihlai tak mai chuan, Thlipui na tak mai a lo tleh chhuk ta phut mai a, nasa takin Dil tui a tifawn a, an lawngah te chuan tui lutin an lawng chu pil mai hlauhawm takin a lo awm ta a, Lal Isua zirtirte an mang angin an thlaphang tak meuh ta mai le. An hotupa lah chu tui tak leh thlamuang takin a lo muhil bawrh bawrh mai si a, an va kaitho ta chuk chuk mai a, “Zirtirtu, Zirtirtu, kan boral dawn hi le, Kan boral hi pawi I ti lo vem ni?, min chhandam lul rawh” an ti ta ruai mai a ni. Chuti taka a zirtirte mangangin an han pun takah chuan, ani chu lo tho chhuakin, Thlipui tleh hum hum mai chu a han hau ta mai anih chu maw le!! Dil pawh chu mihring biak taka biain, “Ngawi la awm hle hle rawh!” tiin thu a han pe fiak thak ta mai a. Sikul naupang kan han vin that that a, hlau em em leh thuawih tak mai a, che lo chang lova an awm a, an reh thuap ang main, Thlipui tleh hum hum chu a lo bang ta a, Tuifawn pawh chu an lo awm hle hle ta mai a ni!!!
Lal Isua hi Pathian nung fapa, min hmangaih avanga Mihringte anga lo changin, kan dinhmun engkim a hrechiang a, amah ngeiin, mihringte tawrhna leh lungngaihna chi hrang hrang kha, a tak ngeiin, ama thinlung leh taksa ngeiin a rawn tuar chhuak dap a, mihringte hmelma tihbaiawm ber mai ‘Thihna’ ngei chu amah ngeiin, natuar rei thei ang ber chi lehnghalin a rawn tuar chhuak a, chu thihna ngei chu rawn hnehin, Ropui takin a tho leh a, Pa Pathian hnena min sawi sak turin, Pa dinglamah a han thu ta a ni. Pathian nung leh engkim tithei, Chatuan thihna leh nunna chunga thutawp neitu, Zuitlak Pathian a ni e.

Vawiin hi Pentecost Sunday a ni a. Pentecost tih hi “Sawmnga-na” (50th) tihna a ni. Hei hi, “Kalhlen Kȗt aţanga chhiara a ni 5-na” (the 50th day after the Passover Feast) a ni (Lev. 23:16-22, Numb.28:26-31). He Pentecost Kȗt hi Judate Kût pawimawh tak a ni a, Karte Kût/Pawl Kût tia koh a ni bawk. Buhseng zawh Pathian hnena Lawmthusawina Kȗt a ni. Lal Isua kha Kalhlen Kȗt-ah khenbeh a ni a, ni 40 hnu-ah Vanah a lawn chhova. A Zirtirte (leh Ringtute) hnena rawn tirh a tiam ang chiah khan, khenbeh a nih aţanga a ni 50-na (Pentecost Kȗt)-ah Thlarau Thianghlim hi a lo thleng ta a ni.

Thlarau Thianghlim Hnathawh hi ringtu leh kohhran tan a pawimawh êm êm a, a thiltihtheihna a sângin a thȗk a, a hnathawh theih hi a tam êm êm a. Ringtu nun bikah pawh sawi tur tam tak a awm. Vawiinah chuan Ringtu Nun-a Thlarau Thianghlim Hnathawh Pawimawh tak tak 4-te chauh kan sawi dawn a ni. Mihring chu boruak tellovin rei a nung thei lova, Sangha pawh tuiah lo chuan a nung rei thei lo angin, Thlarau Thianghlim tellovin ringtu leh kohhran hi a nung thei lova, a kal rei thei lo. Chuvangin, Fakna hla siamtu chuan, “Thlarau Thianghlim Nunna ber, Awmdan Danglam-tirtu…” a lo ti-hial a, a dik hle a ni. A tlangpui chauhvin, a tawi thei ang berin sawi kan tum ang.

1. Thlarau Thianghlim-a Chhinchhiah (Sealing)
Miin thinlung chhungril ber ațanga tihtak zeta Pathian a rin veleh (a pianthar veleh, cf. Rom 10:9-13), Pathianin Amah ringtu chu, ama ta a nihzia leh a venhimna leh thlazar hnuaiah a awm tih entirna atan Thlarau Thianghlim-in a chhinchhiah (sealed) ta nghal a, “Amahah chuan nangni pawh thutak thu (in chhandamna Chanchin Tha chu) in ngaihthlak a, rin pawh in rin hnuin, amahah chuan Thlarau Thianghlim tiam chuan Chhinchhiah-in in awm kha” (Eph.1:13). Hei hian ringtu chu Pathian venhimna hnuaiah a himzia (security), Pathian fa dik tak a nihzia (authenticity), Pathian ta ngei a nihna (ownership) leh Pathian thuneihna kengtu (authority) a nihzia a tarlang nghal a ni.  Sorkar official – Prime Minister, Governor, Chief Minister-ten an Letterhead-a an ziak, seal chhu a, an sign-hnan tawh Lehkha pawimawh tak ang hi a ni, ti ila hriat fiah a awl ber ang chu maw.

2. Zakhamna Thlarau Min Pe (Guarantee of Inheritance)
Ringtu piangthar Pathianin a chhinchhiah tawh chu, roluahtu tur a nihzia leh, rawngbawlnaah leh nitin nunah chakna a neih theih nan Pathian vekin min țanpui intiamin Za a Kham a, Zakhamna Thlarau min pe bawk a ni, “Chu chu Pathian ropuizia fak nan ama ta ngei tlan chhuahna turin kan roluahna tura zakhamna a ni” (Eph.1:14). Helaia Zakhamna tih țawngkam hi Greek Arabon hman a ni a, Installment-a thil pek sawina a ni. Ringtu Pathian fa, Thlarauva chhinchhiah tawh chu, Roluahtu tur a nih avangin Rawngbawlna kawngah leh nundanah thiltihtheihna neia hun a hman zel theih nan Pathianin Thlarau Thianghlim thiltihtheihna zawng zawng pumbilh tir vek chu rem a ti lova installment-in a pe a. Ringtu chu Pathian tana a inpekna leh inphalna a san dan ang zelin Pathian Thlarau Thianghlim chuan thiltihtheihna-in a chhungkhat țhin a ni. Housing Loan kan la a, 1st installment min pek hnu-a kan hnathawh a țhat dan a zir a, țanpui tlak, malsawm tlak kan nih chuan 2nd leh Last installment-te min pe ang kha a ni, ti ila a fiah ber awm e.

3. Thlarau Thianghlim Awmpuina (Power & Blessing)
Ringtu chu Thlarauva Chhinchhiah-a a awm hnu ah, Zakhamna Thlarau pek a nih hnu chuan, Thlarau Thianghlim Thiltihtheihna leh Malsawmna-in a awmpui tlat a, hma a hruai sak a, hnung a dawl sak a, chakna leh thlamuanna, thil țha leh lawmawm, ropuina leh chawimawina-in a thuam țhin a ni. He Thlarau Thianghlim Awmpuina hi a pawimawh êm avangin Lal Isua pawhin a Zirtirte hnenah khan, “Jerusalem khua kalsan suh u, Pa thiltiam ka sawi in hriat kha lo nghak rawh u… Johana khan tuiin a baptis țhin a, nimahsela ni rei lo te-ah Thlarau Thianghlimin baptisma in chang ang. Thlarau Thianghlim chu in chunga a lo thlen hunah Thiltihtheihna in la nei ang; tichuan Jerusalem khuaah te, Judai leh Samari ram khaw tinah te, kawlkil thleng pawhin ka thuhretute in ni ang,” a ti tlat a nih kha (Tirh.1:4-5, 7-8). He Thlarau Thianghlim, min awmpuia min tichak țhintu hian khup-zawi leh bân uaithla-te a tichak a, dawihzep-te a ti-huaisen a, hlauthawng leh thlabâr-te a thlamuan a, damlo leh nâ te a tidam a, thil mak tam tak ti a, mitthi hial-te kaitho thei turin thiltihtheihna mak tak a pe țhin a ni. He Thlarau Thianghlim Awmpuina nuam leh thlamuanawm tak hi neih i duh chuan tih tur pakhat chiah a awm, “Tupawh ama chunga chu mi beiseina chu nei apiangin Amah a thianghlim angin a in-tithianghlim țhin,” (1 Joh.3:2-3).

4. Thlarau Thianghlim Hruai Theih (Led By the Spirit)
Bible scholar-te chuan, (achunga kan sawi tak) Thlarau Thianghlim Chhinchhiahna te, Zakhamna te, Awmpuina te khi Ringtu puitlinna tak tak thlenna tura inbuatsaihna mai a ni a. A chhan ber chu, ringtu (mihring) khan tih-tur leh tih-theih a nei tlêm êm êm a, Thlarau Thianghlim kha a engkima engkim a ni a, a rah-chhuak pawh ringtu tan chanchin lawmawm leh malsawmna hlir a ni a! Chuvangin, Ringtu puitling kawng tak tak zawk chu, Thlarau Thianghlim Hruai Theih-a awm hi a ni zawk e, an ti! Tirhkoh Paula chuan, “Pathian Thlarau hruaia awm apiangte chu Pathian fate an ni si a. Hlauva awm leh turin bawih nihna thlarau inhmu a ni si lo va; fa nihna thlarau inhmu a ni zawk e, chu thlarau avang chuan “Abba!(Ka pa!)” tiin kan au thin hi. Thlarau ngei chuan keimahni thlarau nen Pathian fate kan ni tih min hriattir țhin; tin, fate kan nih chuan roluahtute kan ni a; Pathian roluahtu, Krista luahpuitute kan ni; a hnena chawimawiin kan awm ve theihna turin amah kan tuarpui tak zet chuan. Tunlaia tuarnate hi nakina kan chunga ropuina tihlan tur nen chuan tehkhin thamah ka ruat si lo” a lo ti a (Rom 8:14-18).

Pathian Thlarau Hruaina hi chu a nuam tawh hauh lova, hlauhna te, hrehawmna te, țahna te, mittui te, lungngaihna te, thihna te, chânna te, khawhârna te, hmuhsitna te, tihduhdahna te, nekchêpna te, dawta sual tinrenga puhna te, etc. a ni tawh zawk a! He ruam-a kal-te Thupui chu “I Duhlohna lamah an kai ang che” (Joh.21:18) tih a nih avangin Thlarau-in a Hruai theih loh an awm țhin a. Missionary te, Pastor te, Kohhran-a rawngbawltu duhawm tak tak-te pawh an zâm a, an tlu a, an kal ngam tawh țhin lo!  Amaherawhchu, hei hi vanram in nuam tak kawng, kross kawng a nih tlat avangin ringtu puitlingte chuan an zawh ngei a ngai si a, țap chung pawhin kross kawng hi zawh zel turin an intiam țhin a, hma lam an pan hrâm hrâm țhin a, hrehawm mahse Lalpa ta an ni tih an inhria a, he țawngțaina hmang hian Lalpa duhzawng ti turin an Nun an hlan țhin a ni,

Lalpa kal tura min duhna hmun apiang chu,
Tlâng sâng tak leh tuipui fawn vel kar pawh nise,
I thu leh Kros mawia min thuam chuanin,
I Hmangaihna thu hi ka hril zel ang.

Naupang te ka nih aṭangin ka nu leh pa-in Mizo kan ni an ti ṭhin. Ka chi pui te pawhin Mizo kan ni an ti ve bawka, Mizo emaw in tiin kum tam tak ka lo hmang ral ve ta reng mai. Mahse Mizo ka ni lo tih ka hre ve ta.!

Mizo chu tute nge ni?

Mizo chu Mizoram,India-ah a piang ngei tur a ni. A nu leh pa pawh chuta piang an ni ve ngei tur a ni. Lusei ṭawng an thiam ngei bawk tur a ni. Chutiang an nih loh chuan Mizoram mi nihna( Indian Sitizen) nei mahse an nu leh pa te thlenga Mizorama piang an nih loh chuan hnawhchhuah an tawk leh tho tho. Mizo-ah chhiar an ni chuang lo.

An nu leh pate aṭang renga Mizorama piang leh sei lian an nih a, zo hnahthlak an nih bawk chuan Fanai, Bawitlung,Hmar,Tuallawt, Ralte, Khiangte, Tlau, Colney etc. ni rawh sek sek Mizo-a ngaih vek an ni.

Burma mi Lusei dik tak Chhakchhuak( Hualngo,Hualhang,Hualhnam,etc.) pawh ni rawh sek sek kan pi leh pu te thlenga Mizoram-a piang an nih loh chuan Mizo-ah ngaih kan ni thei tak tak lo. Heng Burma rama Fanai, Bawitlung,Tuallawt, Zahau chu sawi loh kei ni Hualngo ho tak ngial pawh Burma mi tih kan ni tho tho. Lo intih Mizo vak-in awmzia a nei thui lo ṭhin hle.

Tunge ka nih?

Ka nu chu Sialsuk mi a ni a ka pa erawh chu Thingsai Mizoram ve ve an ni.Kei pawh 1982 khan Sialsuk ah ka piang vea.Mahse rambuai leh harsat vangin dinhmun tha zawk beisei in ka pa chuan Burma ram pem zai a rel ta a.1983 khan Mizoram kan chhuhsan a Burma Tahan khawpui ah chuan kan in bengbel ta a ni.Chu tia Mizoram kan chhuahsan tak ah chuan Mizo ni tawh lo in CHin ka ni tawh tihna  ani. Kan insawifiah leh deuh dawn chuan Hualngo Chin, Tuallawt Chin, Fanai Chin, Bawitlung Chin, Tlau Chin, Kawlni Chin te etc.,,,pawh kan ti thei awm e. CHIN erawh chuan Burma ram chhunga Zo hnahthlak zawng zawng a huam vek a ni.

Chin hi Mizo em ni ?

Teuh lo mai. Mizo hi Chin a ni lo bawk awm e. Mahse an nihna erawh a inang chiah a ni. Chin chuan Burma ram chhunga Zo Hnahthlak zawng zawng a huam ang bawkin Mizo chuan India ram chhunga Zo Hnahthlak zawng zawng a huam a ni.

Chin Zo Hnahthlak zawng zawng hi India ramah intih Mizo a theih loh laiin India ram chhunga Zo Hnahthlak zawng zawng hi Burmma ramah chuan i rawn in ti CHIN ve thei a ni mahse intih MIZO chu a theih loh vang. Kan phal lo ni lovin Ram roreltute thuneihna zawk a ni.

MIZO emaw ka lo inti ṭhin

Mizo ka ni tiin ka naupan lai chuan ka inchhuang viau maia chumi avang chuan Mizo ram pawh kal ka chak zek zek ṭhin.Ka nu leh pa te lah chuan i pi leh pu te Sialsuk ah an la awm i nu teii te i patea  te ho nuam i ti viau ang min ti thin.Tichuan Burma ram chu ka pa beisei a lo phak loh a vangin kum 1998-ah kan pianna Mizoramah kan let ve hlawl mai nuam pawh ka ti phian mai, ṭhian fel tak tak pawh ka chhar ve ṭeuh mai.Mahse kan awm rei tawlh tawlh a ka rin ang a lo ni lo tawp mai.Kan chhungte ka nu u leh nau fa te chuan min en dan a dang ka pianna khua Sialsuk tia ka lo inchhuan ruk ve na pawh a bo ta.Then leh rual ten Burma mi,Burma return,Ngapih vawih khumhnu hmuhsitna tawngkam kan dawn nual a vang in tlai khat chu chawi ei lai in ka pa hnenah,”Ka pa Mizo ka ni duh lo,in duh leh nangni Mizo in ti rawh u,Kei chu Chin ka ni ka tia,ka pa chuan i thalo i kawm thin a chuvang a nih kha a tia”,Chin ka ni tho tho Mizo ka ni lo Kawlni-Chin ka ni mai ka ti a ka pa chuan engmah a sawi  lo. Kum rei tak lo awm tawh pawh Ram lehkha pawh nei vek mahse Burma mi tiin min lo sel tho tho tlat a lom. An mawh lo ve, ka chhungte leh thenrual te pawh ka mawh hran lo, a Mizoram mipui te pawh ka mawh hran lo ve. Mizoram mi nih chu ka chak viau na chhan tur awm chuang ang le! Min duh loh miau si chuan Mizo ka ni ka inti leh ngai tawh lovang. Mizo i ni em?tiin miin min zawt se, ni lo Kawlni-Chin ka ni ka inti tawh ang. Mizoramin Burma rama Zo Hnahthlak ho zawng zawng hi MIzoram nihna Sitizen min pek hunah chauh Mizo ka ni e ka ti leh chauhvang.

CHIN hi hnam a ni lo ang bawkin MIZO tih pawh hnam a ni chuang lo. Chin-in a huam zo hnahthlak zawng zawng hi Mizo-in a huam zo hnahthlak zawng zawng an ni a tam zawk chu. Asho Chin hi Mizoramah an awm ve lo mai thei, chuti a nih chuan Mizo an ni ngai dawn lo tihna a ni. Chutiang bawkin Burma rama awm zo hnahthlak then khat chu Mizoram-ah an awm lo mai thei. Mizo-in a huam ai Chin-in a huam hi a zau zawk a nih hmel, tunhrihah chuan. Ka rilrua awm reng chu Asho Chin hi Mizoramah an la awm lo ta a, han awm ta se Mizoram Sitizen nihna te nei ve ta se Burma mi tia sel an ni ve leh tho tho ang em le?

American mi ni tur chuan Siṭizen nih a ngai. Enghnam pawh ni rawh sek sek Siṭizen a nih chuan American tih an ni vek. Siṭizen an nih hnuah thil sual ti mahse hnawh chhuah an ni leh tawh ngai lo. A tisualtu an hrem mai zawk ṭhin. Siṭizen ni lo va America-a awm te hi thil sual an tih lem loh chuan hnawh chhuah an ni ngai lo, zalen takin mahni nun khawchhuah nan hna an thawk ve bawrh bawrh mai.

Inlak hranna em ni?

Heng zawng zawng hriat hi inlak hranna ni lovin mahni nihna inhriat chianna zawk a ni a. Burma rama Zo Hnahthlak zawng zawng te hian kan nihna kan inhre lo lutuk avangin kan rilru hi ka hliam leh ṭhin. Mahni nihna hriat chian hi a hun tawh tak zet a ni. Burma mi i nih chhung chu eng tikah mah Mizo i ni ngai lovang tih kha ka sawi ni lovin ka eksipirian ve mai mai chu a nia. Hnam inlakhranna ka sawi lova Ram mi nihna chunng chang a ni e. America mi chu American, Mizoram mi chu Mizo, Burma rama cheng Zo ho zawng zawng chu Chin. Burma Zo hnahthlak te hi USA-ah American an nih theih laiin Mizoramah Mizo an ni thei tlat lo hi mak ka tih ve pakhat chu a ni. Vai pawh Mizorama piang a nih chuan Mizo tih ve mai zawk tur hi a nia sin le!

Engpawh ni se Mizo kan ni lova CHIN kan ni zawk e. CHIN zawng zawng hi Lusei, an ni lo ang bawkin Lusei zawng zawng hi Chin an ni vek kher lo. Hualngo erawh Chin kan ni vek. Tuallawt pawh Chin an ni vek lo, Bawitlung pawh Chin an ni vek lo, Fanai pawh Chin an ni vek lo, Mara pawh Chin an ni vek lo. Lusei hi Mizo an ni vek lo, Fanai pawh Mizo an ni vek lo, Bawitlung pawh Mizo an ni vek lo, Tuallawt pawh Mizo an ni vek lo. etc.,,,

Burma mi chuan Chin kan nih kan inhre tur a ni ngai. Mizoram mi pawhin Mizo a nih a inhre tur a ni. Ka tihna a ni ber e,,,Tumah mawhpuh tur an awm lo. Ram khatah lo ding se chu Burma mi e,,adedede kan tawk kan tawk lo tur…this is the world a ni hi a lawmawm zawk mah. Chatuan ramah chuan a awm tawh em lo vang !

Fb fiamthu group thren khat ami te leh tlem belh kawkholekson ni e.

Putar pakhat chu a han upa ve tawh awm mai mai asin:
‘Ka pu kum engzah nge I nih tohhh,’ antia.
‘Nau’a, nau’a, min zot lo mai rooohhh,’ te ti vel.

Nupui a ru ve a,
A zana khum a lawn tur chu, ‘Mate,’ atia. Music chuan, ‘tren tren tren,’ lo ti ve ruih ruih a.
Mipa chuan, ‘Kei mah vang hian e,’ ati leh a. Music chuan zoi deuh hlek in, ‘tren tren tren,’ alo ti ve leh a.

Mipa chuan, ‘Nuam I tihloh ka hlau em em a mo,’ ati leh a. Music chuan uar tok in, ‘tren tren tren,’ ti leh a!
Hmeichhia chuan, ‘Ummm,’ ati ve ta.

Chutah mipa chuan phur takin, ‘Kan threnawm pa ka ron ruai mai,’ an ti chu, music chuan peih vak lovin, ‘tren tren tren,’ ati hram a.
Hmeichhia chuan, ‘O kan in threesome don mo, nuam don eis,’ te ti vel.

Chutah mipa chuan, ‘Mahse mo,’ ati leh a. Chutah music chu a phur leh deuh hle a, ‘tren tren tren,’ ati.
Hmeichhia chuan phur takin, ‘aww,’ lo ti ve leh a.

Mipa chuan, ‘A hman silo a mo,’ ati. Music chuan a aia ring lehzual in, ‘tren tren tren.’
Hmeichhia chuan, ‘Chuan,’ atia.

Mipa chuan, ‘an bok bon ka ron puk mai,’ ati. Music chu a kal sual deuh nge, ring tokin, ‘tretre tren tren,’ ati.
Music rik zoh chuan mipa chuan, ‘Mahse mo,’ ati leh a.
Hmeichhia chuan, hepa geigui hi alo va lon har tak em tih ngaihtuah chungin, ‘ummm,’ ati hram a.

Mipa chuan, ‘chu poh chu an lo nei lo amo,’ ati leh a. Music, ‘tren tren tren.’
Hmeichhia chuan ‘chhan ngai lovin soi mai he mi trawng tam pa hi’ ati neuh neuh a.
Mipa chuan, ‘Kan in ban ril ka suih mai,’ ati.

Chuan mipa chu a zuang lut thlawrh a, an in a chim zui nghal a. Chumi zan chu intih a hnek in an in chuan a delh hlum trep ta zawk a!

Tin, music chuan chau takin, ‘tren tren tren,’ ala ti hram hram a!

 

Cyclone mahasen’a an tih mai ron tleh tum tak tak chu mo:
Satanic ho pon, ‘Satan thlawkbo roh, he thlipui ah hian min chhan chhuak zo der don si loa’ an ti sup sup e an tia lom.
Satan’a bia in Pathian a awm lo ti zut chu an ching tum toh kher lo ang te ka tia, a lem a biak der phei phei.

 

Punglung’a: ‘Inawh hlumna tur in nei em’ ava tia.
Dawr nghaktu chuan, ‘thir hrui zen chauh hi a awm.’
‘Nghawng a na duh om em mai,’ atia a kal daih.
Nu pakhat bp normal chu kg 60 vel ania,
A beidon lai chuan kg 90 te tling vel mule.  Bp te chuan ‘min chhan roh,’ te ti vel.

Sipai interview a, field hel a intlansiakah, Zopa tlan chak pawh kha..
Freet tih an ham rual in ‘freet’ hamtu mawng a pet hman mole

Make up in a in chei a, Model.
A make up alo reh a, Zawng lek ani tih an hre cuak mole.

He link hi ka thiannu e-commerce lama thawk hian mi rawn thawn a, zawhna mi rawn zawt nual a, han chhang ngaihna em em ka hre ta lova…

Louis Philippe unveils first store in Mizoram

Louis Philippe, the identity of the stylish and astute Indian gentleman launched a brand new store at Zarkawt, Aizawl. The brand new store was inaugurated by chief guest Pu Lal Thanzara, Honourable Parliamentary Secretary (CMO), Government of Mizoram. The range of products on offer is a delight for the experimentative and fashionably discerned populace of the city.

Vawiin (nge nimin?) khan Zarkawt-ah Louis Philippe show room an hawng a ni awm e. Min rawn zawh ber a chu, natinge Mizoramah hetiang commercial business in hawng a tan hian government official lam an in rawlh a a rawn tia. Dawr hawng tur ringawt hian inauguration an neih te pawh kha mak a ti em em a ni awm e. Keini Mizo ho chuan website kan launch ringawt pawn function kan la nei thin tih te chu ka sawi lang ta chuanglova.

Chuan min rawn zawh leh pakhat chu, hetia private sector lamah sawrkar an inrawlh chuan competition tan a va fair awmlo ve tih min zawt leh a. Entirnan brands dangte pawh Mizoram ah an rawn lut ngam dawn a mi a tia, nge brands dang rawn lut apiang pawh ti hian inauguration ceremony in sawrkar hian an lo neih pui zel dawn a tia.

A mak ve khawp mai. Hei hi tu mimal mah ka beihna a nilova, Pu Lal Thanzara chhung leh hnai te pawh ka hmelhriat hnem viau a, mahse hetia national news anga a a lo chhuak ta si hi chu engtin tak nge thil ni zel ang le, te ka ti mai mai a.

[Read more at source]

Ka seilen ve na Mizoram, ka ngainat leh ka duh emem ṭhin, ka chhuan emem ṭhin leh ka ngaihsan emem Mizos te hi ka tan hmelhma an lo ni ta em ni le!!!

Mizoram a ṭanga Chin mi te hmuhsit leh en hniam na te hi chu a ngai ah neihin, engvak ah pawh kan ngai thupi tawh lo niin a langa, thilmak hran pawh a ni tawh lo. Kum 1996 kuma a nawl pui hnawhchhuah, 2003 a nunau le naupang, a te lian maia hnawhchhuah chenin keini Chin mi te hian kan lo tuar vek tawk a ni. Chin mi te hi kan fel vek in kan dik ve tih chu ka sawi tum a ni hauhlo mai. Kum 30 chhuang meuh harsatna leh vahvai na ram ah te chuan mi ṭhen lo awm ṭha lo te pawh lo awm ve ang chu. He khawvel zawng famkim lohnak le suahsalnak ram a ni si maw.

Ṭhangthar khawvel, IT hun ah kan thleng cho ve tawha khawvel sanna a vangin in hriat thiam tawnna te pawh a lo sang ve zela, kan ram pawh ṭhatlam a lo pan hrethret ve tawh nia alan lai in tun ang ema inn halsak duh emem khawpa sual leh mawl te an lola awmtheih hi a mak ka ti a ni.

Sakhuana a vanga Muslim leh Burma Buddhist ho buaina avanga in an in halsak mah Khawvel mi ten an dem in an sit ngawih ngawih a nih kha maw. Ngaihtuahnak tlem han nei ve deuh se Vaphai khua hohian tu ang thil pawh an ti duh taktak ka la ring thei lo a ni!!! Mahse suangtuahnak mai chauh a ni ta. A rap thlak ka ti chatuan dawn zawng a ni hi…

Rin phak bak maia he tiang khaw pum mai, Chin mite hmuhsit na a vanga chhuanlam engeng nge maw ni siama han hal sak meuh hi zawng a rilru nat thlak ka ti a ni. Chhulkhat chhuak kan ni, unau khat vek kan ni kan in ti luapluap te hi awih harsa niin a lang zo ta. CYMA te leh sokar chen in engmah ngaihsak lo maia an han awm mup mai te pawh hi a mak in ngaihtuah tur a ti tam leh zual sauh a ni.

An khua halsak mai tawk lova, ṭanpui na leh zel Vaphai khaw ho in a an lo phalsak lo leh phei hi chu ka dem tak zet a ni.

Engvang in nge kangmei kherkher! An sualna thih puitlak khawp pawh lo ni seksek! Engvang kher in nge, neih rosiah engkim mai hi, vaivut mai ah an chan tir kher kher!! Ka ngaih tuah leh chang mai pawh hian kan in unau na a kan in hmangaih dan hi ka chhut phak lo hial.

Dan leh dun te pawh theih ngilh lui tlata khua pakhat meuh meisena kan chantir mai theih te hi a rapthlak zawng a ni. He thil a vang hian Chin unau ten kan thinlung ah pan chiangang main lo dam leh mahse a hmaphe erawh a cham hlen reng dawn zawng a ni hi.

Sakhuana filawr, tlawmgnaihnak filawr, unau in hmangaihna kawnga in la bing ti sia, he tiang ang tak mia chet hi eng tak mi zia nge kan neih ni ta le!! Mi hring hmangaihna, lainatna leh khawngaihnak te kei ni Mizos hoa unau Chin mi ten kan unau Mizo ho hnena  ka dawn zing ah chuan chinchiah tur duh awm lo thawnthu phek zawng a ni ngei ang le!!!

Hriat reng nan kei chuan engmah titheih pawh ka nei ve dawn lo. Mahse he khua hriat reng nan an khawhming chawi in Tongmal khat “Ka saikhumphai mai ang che!”ti erawh chu kan thawn thu ziah a tan ka hmang reng tawh dawn a ni…

Duhlona, paihbonak, in hmuhsitnak te soinak he khua khawngaih thlak tak mai hriat reng nan !!!!!!! Ka saikhumphai dawn mai ang che!!!!!

Pages